ดนตรีที่เหมาะกับพัฒนาการเด็กแต่ละช่วงวัย

เด็กเล็กต้องการประสบการณ์ผ่านประสาทสัมผัสจริง เช่น การวิ่ง เล่น ปีนป่าย สัมผัสสิ่งของต่างๆ

การดูจอเป็นเวลานาน ทำให้ขาดการเคลื่อนไหวที่จำเป็นต่อการพัฒนากล้ามเนื้อและการทรงตัว หากจ้องหน้าจอนานเกินไป จะพลาดโอกาสพัฒนาการที่ควรเกิดขึ้นในช่วงวัยนั้น

ในช่วงวัยแรกเริ่มของชีวิต ปฐมวัย 0-7 ปี

เสียงเพลงจากแม่ หรือบทเพลงที่พ่อแม่และครูร่วมร้องกับเด็ก เป็นสายใยแห่งความรักอันอ่อนโยน โดยไม่จำเป็นต้องมีเครื่องดนตรีใดๆ เพลงที่เหมาะกับเด็กในช่วงวัยนี้จะมีลักษณะเสียงหวาน ใส เบา สูง ดุจห้วงแห่งความฝันของเด็กเล็ก เสียงเพลงจึงเป็นเหมือนอ้อมกอดอันอบอุ่นที่โอบอุ้มเขาไว้

ช่วงวัยต่อมา 7-14 ปี

เริ่มจากประถม 1 (อายุ 6-7 ปี)

เมื่อเด็กเข้าสู่วัยเรียนรู้ ในโรงเรียนวอลดอร์ฟ ป.1 เด็กจะยังไม่เขียนหนังสือ แต่ครูจะตรียมกิจกรรมที่ฝึกนิ้วมือต่างๆ ทั้งการเขียนพู่กัน กิจกรรมเคลื่อนไหวนิ้ว เพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเขียนหนังสือในชั้น ป.4

เครื่องดนตรีอย่าง ขลุ่ยไม้เพนทาโทนิก Pentatonic ซึ่งมีเพียง 5 เสียงและโน้ตไม่มากนัก จึงเหมาะสำหรับช่วงวัยนี้ นอกจากนี้ ยังมี พิณ 7 สาย ที่ให้เสียงละมุนคล้ายลมพัด และ ฆ้องแบน ซึ่งกังวานคล้ายระฆังโบสถ์ ทั้งหมดล้วนเป็นเสียงที่มีความอุ่นและเชื่อมโยงกับธรรมชาติ

ประถม 2–3 (อายุ 7-9 ปี)

ในช่วงนี้ เด็กเริ่มมีสำนึกรู้ตัวว่าอยู่บนโลกนี้ เริ่มมีความรู้สึกมากขึ้น

ดนตรีจึงพัฒนาไปสู่การใช้เครื่องดนตรีที่มีโน้ตหลากหลายขึ้น เช่น ขลุ่ยที่มีโน้ตครบ ซึ่งช่วยให้เด็กเปิดประตูสู่โลกภายนอกผ่านเสียงดนตรี

ประถม 4 (อายุ 9-10 ปี)

เด็กเริ่มก้าวเข้าสู่ช่วงแห่งการเปลี่ยนผ่านที่เรียกว่า รูบิคอน Rubicon ซึ่งเป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อทางจิตใจ จึงควรให้พวกเขาสัมผัสกับสิ่งที่งดงาม เพื่อยืนยันว่าโลกนี้ยังมีความงาม

ดังนั้นเครื่องดนตรีอย่าง ไวโอลิน หรือ เชลโล จึงถูกแนะนำให้เริ่มเล่นในช่วงนี้ และเล่นต่อเนื่องไปจนถึง มัธยม 2 (อายุ 14 ปี) ควบคู่กับเพลงในคีย์ ไมเนอร์ เช่น เพลง ผีเสื้อ หรือ อุ้ยคำคนแก่ คุณภาพของเสียงไมเนอร์ช่วยให้เด็กได้กลับเข้ามาอยู่ภายในตัวเอง รู้สึกอุ่นใจและมั่นคงภายใน โดยควรมีความสมดุลระหว่างเพลงคีย์ เมเจอร์ และ ไมเนอร์

ปลายประถม 4 เป็นต้นไป จึงเริ่มร้องเพลงประสานเสียง
เด็กเริ่มสามารถร้องเพลงประสานเสียงได้ ซึ่งต้องอาศัยความมั่นคงในตนเอง ตระหนักรู้ในเสียงของตัวเอง และเปิดใจฟังเสียงของผู้อื่น ในขณะเดียวกันก็ต้องปรับเสียงให้เข้ากัน การร้องประสานเสียงจึงเป็นเครื่องมือเชื่อมโยงเด็กกับโลกภายนอกอย่างลึกซึ้ง โดยในระยะเริ่มต้นจะสามารถแบ่งเป็น 2 กลุ่ม

ประถม 6 (อายุ 11-12 ปี)

สามารถพัฒนาไปสู่การร้องประสานเสียงแบบ 3 กลุ่มได้ และเมื่อเข้าสู่ มัธยม 3 ขึ้นไป จึงสามารถร้องแบบ 4 กลุ่มเสียงได้ โดยแบ่งเป็นผู้ชาย 2 กลุ่ม และผู้หญิง 2 กลุ่ม

มัธยม 1 (อายุ 12 ปีขึ้นไป)

เด็กเริ่มเข้าสู่ช่วงพัฒนาความคิด Thinking จึงเป็นวัยที่เหมาะสมในการเริ่มเรียนกีตาร์ หรือเปียโน ได้ เนื่องจากเป็นเครื่องดนตรีที่ใช้ความคิด