เป็นสภาพแวดล้อมที่ดีให้เด็ก
“เราไม่สามารถเปลี่ยนคนอื่นได้ แต่เราสามารถเปลี่ยนตัวเองได้”
ตัวอย่างของการเป็นสภาพแวดล้อมที่ดีให้เด็ก
- หากครอบครัวและคนใกล้ตัวเด็ก มีพฤติกรรมที่ไม่ดีต่อการรับรู้และการเติบโตของเด็ก
เราก็สามารถเป็นตัวอย่างที่ดี อ่อนโยนให้กับเด็กได้ - หากเด็กรับรู้จากคนใกล้ตัวว่า โกหกแค่นี้ไม่เป็นไรหรอก
เราก็เป็นผู้ใหญ่ที่ซื่อสัตย์ พูดแต่ความจริง - หากเด็กมีคนใกล้ตัวที่พูดไม่เป็นคำพูด
เราก็รักษาคำพูด - หากเด็กได้รับรู้โลกที่ไม่ดีงามจากคนใกล้ตัวหรือจากสื่อ
เราก็เป็นโลกที่ดีงามให้เด็กรับรู้ถึงความดีความงามได้ - หากคนใกล้ตัวชอบขู่เด็ก
เราก็พูดดีๆ กับเด็กได้ พูดด้วยเนื้อหาที่ดี ไม่ขู่ น้ำเสียงปกติ และทำตามสิ่งที่พูด - หากคนใกล้ตัวลงโทษเด็กบ่อยๆ เมื่อเด็กทำอะไรพลาด
เราก็เป็นสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย ให้เด็กทำพลาดได้ ตอนแรกๆ เด็กอาจจะไม่แน่ใจว่าเป็นอะไรไหม แต่เมื่อเราแสดงท่าทียืนยันให้เด็กรับรู้ทัศนคติเราได้ว่า ไม่เป็นไร เราอยากให้เด็กเรียนรู้ (เป็นท่าที รอยยิ้ม ไม่จำเป็นต้องพูดว่าไม่เป็นไร ตกก็เก็บ ล้มก็ลุกได้) เด็กก็จะค่อยๆ วางใจ และเรียนรู้กับทุกสิ่งอย่างได้เมื่ออยู่กับเรา โดยเราเป็นผู้ดูแลความปลอดภัย (เป็นนัยยะถึงความอิสระ) - หากคนใกล้ตัวเด็กอนุบาล ถามคำถามให้เด็กใช้ความคิดเยอะ
เราก็เป็นสภาพแวดล้อมที่เด็กไม่ต้องใช้ความคิดได้ - หากเด็กดูจอใช้จอเยอะ
เราก็พาทำกิจกรรมที่ไม่ต้องใช้จอ พาทำกิจกรรมวงกลม ร้องเพลง เคลื่อนไหวทำท่าทาง ระบายสีได้ - หากคนใกล้ตัวหรือที่โรงเรียนให้เด็กระบายสีในกรอบ
เราก็พาระบายสี (Painting) แบบที่ไม่มีกรอบได้ (ระบายสีตามแนวมนุษยปรัชญา) และไม่ถามว่านี่รูปอะไร
ทั้งนี้เราจะต้องพัฒนาตัวเองอย่างมาก เพื่อเป็นตัวอย่างและสภาพแวดล้อมที่ดีให้เด็กได้
แนวทางการพัฒนาตัวเอง
ในแนวทางมนุษยปรัชญามีแนวทางพัฒนาตัวเองตามนี้
หรือจะภาวนา ซึ่งแปลว่า พัฒนา ก็ได้
เพียงแต่ควรเป็นการภาวนาที่ส่งเสริมสติ ปัญญา และสมาธิที่ถูกต้อง
จากที่เรียนมากับครูปฐมวัยหลายคน ครูจะย้ำเสมอว่า
“เราไม่สามารถเปลี่ยนคนอื่นได้ แต่เราสามารถเปลี่ยนตัวเองได้”
